راز موفقیت

طرحواره

طرحواره پذیرش جویی و جلب توجه - شکوفاشو طرحواره - طرحواره درمانی

افرادی که با طرحواره شکست زندگی میکنند نیز ویژگیهای خاصی دارند که با مشاهده آنها تا حدودی میتوان به وجود این طرحواره درونشان پی برد. حتی خیلی از آنها با زیاده روی در این روند پیامد های ناگواری مانند اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی را تجربه کرده اند. ممکن است بعضی افراد در زمینه هایی توانمندی نداشته باشند، بی جهت به خود فشار می آورند، می توانند در زمینه های دیگری فعالیت کنند، ما غالبا بررسی می کنیم آیا در زمینه دیگری شما هوش ندارید، چسبیده اید به این ومقایسه می کند. یعنی کسانی که گرفتار طرحواره ترس از شکست هستند حتی موفقیت های خودشان را درونی سازی نمی کنند، به خودشان اسناد نمی دهند، و به همین دلیل از آن موفقیت میتوانند استفاده کنند، گسترش بدهند، یک تصویر بزرگ باید داشته باشند، کارمندان خود را مدیریت کنند، یک سیستم پیاده کنند، مدیریت جدید انجام دهند، این کارها را انجام نمی دهند. شاید اوایل که این تمرین را انجام میدهید، به این جملات مثبت باور نداشته باشید چون کودک درونتان آسیب دیده است و از خانوادهاش یاد گرفته است که برخلاف این جملات است، اما به مرور زمان باورهایی که از طریق خانوادهتان به شما منتقل شدهاند و اشتباه هستند، اصلا خواهد شد و باورهای درست، جایگزین آنها میشوند.


کسی که مدام در این اندیشه به سر میبرد که رخدادی نامطلوب از راه خواهد رسید و زندگیاش را نابود میکند در انجام وظایف مختلفی که به عهده دارد یا در مسیر فکریاش دچار وسواس هم خواهد شد. فرار پیامدهای ناگوار تر دیگری مثل اعتیاد به الکل یا مواد مخدر نیز دارد. آن ها معتقدند که هر لحظه احتمال یک اتفاق ناگوار وجود داشته و قادر نیستند که از آن جلوگیری نمایند. با پناه بردن به فرار،از درد ناشی از این هیجان ها می گریزیم. دستورالعملهای واضح این کتاب میتوانند به شما کمک کنند برای خودتان و کسانی که دوستشان دارید، زندگی بهتری بهوجود آورید. چنین بیمارانی اوقات زیادی را به بطالت می گذرانند و تلاش می کنند از طریق سوء مصرف مواد، نوشیدن مشروب، بازیهای اینترنتی، قماربازی، تماشای فیلمهای سکسی یا رابطه های نامشروع جنسی از طرحواره ها اجتناب کنند که این اجتناب در صرف وقت برای کار مؤثر و خلاق مداخله می کند. من اگر آدرسی به من بدهند بارها باید بروم و بیایم تا در ذهن من تثبیت شود، اما، برادر من ممکن است هوش فضایی بسیار عالی داشته باشد ولی در زمینه درون نگری ممکن است هوش او کمتر باشد، وقتی خانواده متوجه این مسائل باشند، قطعا زمینه برای شکل گیری طرحواره ترس از شکست آماده نخواهد شد، اما اگر خانواده یک خط کش داشته باشند و بگویند تو نمره بیست نگرفته ای، پس موفق نیستی، بی عرضه هستی، بی کفایت هستی، احمق هستی، تنبل هستی، چون نمره بیست گرفتی تمام است، بنابراین یکی از ریشه ها می تواند معیارهای سختگیرانه و یک جانبه والدین و نادیده گرفتن موفقیت های فرزند باشد، از فرزند انتظار توانایی بیش از سنش رادارند، والدینی که در کودکی از فرزندشان می خواهند زبان بیاموزند، متوجه نیستند که به آن سن نرسیده است.


آقای رضایی: طرحواره ترس از شکست ریشه های مختلف دارد، یکی از دلایل برمیگردد به خانواده، پدر و مادری که کمال گرا و عیبجو هستند، خود شیفته هستند، خودشان خیلی موفق هستند به همین دلیل از بچه ها خیلی ایراد می گیرند، موفقیت های آنها را ناچیزمی دانند، و در واقع پاسخی که باید به آنها بدهند را نمی دهند، تشویقی که باید به بچه ها بدهند را نمی دهند، فرض می کنیم فرزند نمره هفده گرفته است، هفده نمره خوبی نیست باید حتما بیست بگیری، یا در زمینه ای نمره کمتری بگیرد مثلا در ریاضی، ولی در زبان نمره خوبی بگیرد، زبان را اصلا نمی بینند، یا ممکن است که پدر و مادر تصور کنند که فرزند فقط یک هوش دارد، هوش تحصیلی، چون نمره بالا نگرفت احمق است، ممکن است نمره بالا نگرفته باشد، ولی فرض کنیم هوش مکانیکی یا فضایی خوبی داشته باشد. به عنوان مثال به شخصه هوش فضایی من ضعیف است، ولی هوش بین کلامی، هوش درون نگری من بسیار قوی است.


یا اینکه فردممکن است در کارش موفق شود، ولی چون خودش را شکست خورده میداند، خیال می کند شانس آورده است، یا اتفاقی افتاده است، یا روزگار باعث شده است، یا مسائل دیگر باعث شده است، به خودش نسبت نمی دهد. خیلی زود از هم می پاشند و اگر چنین اتفاقی بیفتد انگار دنیا روی سرشان خراب شده است. به عبارتی،سر خودمان و دیگران کلاه میگذاریم.طوری رفتار،احساس و فکر میکنیم که انگار موجودی برتر،بی عیب و نقص و مبرا از هر گونه اشتباهی هستیم،شدیدا به این نقاب می چسبیم. حمله به طرحواره ها،به تدریج دیگران را از ما جدا می کنند. آن ها از برقراری ارتباط با دیگران دوری می کنند زیرا ترس دارند نقص هایشان بر ملا شود. طرحواره یک موضوع یا الگوی گسترده و فراگیر شامل خاطرات، احساسات، شناخت ها و برداشت های جسمانی است، در مورد خود و روابط خود با دیگران که در دوران کودکی یا نوجوانی ایجاد شده است و در طول زندگی فرد ادامه دارد و به میزان قابل توجهی ناکارآمد است.


آقای رضایی : ببینید اینها روی طرحواره که تاثیری ندارد، طرحواره ها غالبا ریشه های تحولی دارند، یعنی غالبا در کودکی و خیلی کم در نوجوانی شکل می گیرند، به عنوان مثال طرحواره طرد اجتماعی در نوجوانی شکل می گیرد ولی بقیه طرحواره ها در کودکی شکل می گیرند، ولی در گذرگاهها طرحواره ها می توانند فعال شوند، مثلا کسی که طرحواره محرومیت هیجانی دارد در این شرایط ممکن است افسرده شود، یا کسی که به وسیله ارتباط بیش از اندازه از طرحواره خود فرار می کرد، اینجا ممکن است نقاب مکانیسم دفاعی بیفتد و طرحواره چهره خودش را نشان بدهد. مثلا اگر این پزشک از خودش انتطار دارد که شفاگر باشد، و در یک جلسه به تشخیص دقیق برسد، یک نسخه ای بنویسد که انقلاب ایجاد کند، این تفکر یک تفکر غلط و غیر علمی است، علم و دانش همیشه در حال آپدیت هست، من به دانشجویانم آموزش می دهم که: شما باید این را به مراجع اینگونه بگوئید: بله شما باید دانش داشته باشید ولی نباید انتظار داشته باشید که همه چیزدان باشید و معجزه کن. با این تعریف کلی طرحواره می تواند مثبت با منفی، سازگار یا ناسازگار باشد و می تواند در اوایل زندگی یا در مسیر بعدی زندگی شکل بگیرد.


زمینه ایجاد و شکلگیری طرحوارههای سازگار و ناسازگار در شما، به تجربیات دوران کودکیتان باز میگردد. «رویکرد طرحواره درمانی در مقابل رفتار درمانی شناختی قرار می گیرد که معمولاً تغییر را از سادهترین رفتار شروع می کند . یکی از مراجعینم که برای طرحواره درمانی مراجعه کرده بود میگفت وقتی که خواهر و برادرانم به من زنگ میزنند و حالم را میپرسند, فکر میکنم که الکی است، الکی اینکارو میکنند و من برای آنها واقعاً اهمیتی ندارم، باورم نمیشود که آنها به من فکر کنند و در ذهن آنها جایگاهی قوی داشته باشم. گاهی اوقات نسبت به افرادی که به آنها خدمت می کنند، عصبانی می شوند. به بیان دیگر، در احساس شرم رفتار بد مساوی است با شخص بد. نتیجهگیری: گروه درمانی شناختی متمرکز بر طرحواره در طی 12 جلسه نتوانست سبب کاهش و تعدیل طرحواره های ناسازگار اولیه نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست شود و جهت به دست آمدن نتایج آماری معنادار، به مدت جلسات بیشتری نیاز است.


طرح واره درمانی اگر چه مولفه های شناختی و رفتاری را برای درمان ضروری می داند، با این حال به تغییر هیجانی، تکنیک های تجربی و رابطه درمانی نیز اهمیت می دهد.یکی دیگر از مزیت های مدل طرح واره، ایجاز و از سوی دیگر پیچیدگی و قابل تعمق بودن آن است.درک آن برای بیماران و درمانگران راحت است. به عبارت دیگر، ذهنیت شما ترکیبی از طرحواره های فعال و سبکهای مقابلهای است. اما دیگری ممکن است بی پروا و سرکش شود و حتی ممکن است خیلی زود خانه را ترک کند و به فرار از خانه روی آورد. اما زود قضاوت نکنید ابتدا در تست رایگان زیر شرکت کنید تا مشخص شود که شما طرحواره نقص و شرم دارید یا خیر. دیگر علت طرحواره ترس از شکست، می تواند نظام آموزش و پرورش باشد، نظام آموزش پرورش ما و نظام آموزش و پرورش مبتنی بر نمره، خلاقیت را به طور کامل کور می کند، در مدرسه عامل موفقیت چیست؟ گاهی وقت ها می گوییم علت شکست و ناموفقیت من سیاسی است، گاهی وقتها می گوییم رئیس مجلس است، گاهی وقتها می گوییم پدر من است. زمانی که بزرگسال میشویم به علت چنین انتظاراتی بسیار متعصبانه رفتار میکنیم، و از همه چیزهایی که متناسب با مجموعه طرحواره هایمان نیست، چشم پوشی میکنیم.

+ نوشته شده در يکشنبه 7 آذر 1400ساعت 13:08 توسط محمود جولایی | | تعداد بازدید : 7